Upalne słońce, słona woda, klimatyzacja i mało snu – latem Twoja skóra ma naprawdę ciężko. Z tego artykułu dowiesz się, jak ją chronić, nawilżać i regenerować, żeby wyglądała świeżo. Poznasz też konkretne zasady stosowania kremów z filtrem SPF, nawilżania i letniego oczyszczania skóry twarzy oraz ciała.
Co latem dzieje się ze skórą?
Promieniowanie słoneczne to tylko 1% całego światła docierającego do Ziemi, ale jego wpływ na skórę jest ogromny. Promieniowanie UV przyspiesza starzenie, osłabia włókna kolagenu i elastyny, nasila przesuszenie oraz sprzyja powstawaniu przebarwień. Przy przewlekłej ekspozycji skóra grubieje, traci elastyczność, robi się szorstka, a zmarszczki i bruzdy stają się wyraźniejsze.
Dodatkowo dochodzi wysoka temperatura, wiatr, słona morska woda, chlor z basenu i klimatyzacja. Skóra raz się przetłuszcza, raz przesusza, może być podrażniona i zaczerwieniona. Częściej pojawiają się plamy pigmentacyjne, piegi, plamy soczewicowate i rogowacenia słoneczne, a przy wieloletnich zaniedbaniach zwiększa się ryzyko czerniaka i raków skóry.
Rodzaje promieniowania UV
Żeby sensownie dbać o skórę latem, warto wiedzieć, z czym tak naprawdę masz do czynienia. Światło słoneczne obejmuje promieniowanie podczerwone, światło widzialne i ultrafiolet. Właśnie promieniowanie ultrafioletowe ma największy wpływ na starzenie i choroby skóry.
W zakresie UV wyróżnia się trzy typy: UVA (320–400 nm) odpowiada głównie za pigmentację i głębokie uszkodzenia włókien kolagenu oraz elastyny, czyli tzw. photoaging. UVB (290–320 nm) powoduje rumień i oparzenia słoneczne oraz przy dłuższej ekspozycji działa rakotwórczo. UVC (
Naturalna a zewnętrzna fotoprotekcja
Organizm ma swoje mechanizmy obronne. Do naturalnej fotoprotekcji należą: opalenizna, pogrubienie warstwy rogowej naskórka oraz naprawa uszkodzonego DNA w komórkach skóry. Siła tej ochrony zależy od fototypu, wieku i genów, więc u jasnej, wrażliwej skóry jest znacznie słabsza niż u ciemnej.
Dlatego tak ważna jest fotoprotekcja zewnętrzna, czyli kosmetyki z filtrami. Bez nich nawet najbardziej „odporna” skóra stopniowo traci jędrność, pojawiają się zmarszczki, przebarwienia i zmiany nowotworowe. W codziennej pielęgnacji to właśnie filtry są pierwszą linią obrony przed słońcem.
Jak dobrać i stosować krem z filtrem SPF?
Krem z filtrem to absolutna podstawa letniej pielęgnacji. SPF (Sun Protection Factor) określa, jak bardzo preparat wydłuża czas bezpiecznego przebywania na słońcu w porównaniu z niechronioną skórą. Im wyższy SPF, tym lepsza ochrona przed rumieniem i oparzeniem.
Wyróżnia się pięć zakresów filtrów: niski (2–6 SPF), średni (8–12 SPF), wysoki (15–25 SPF), bardzo wysoki (30–50 SPF) oraz ultra wysoki 50+ SPF. Na lato, szczególnie na twarz, szyję i dekolt, warto sięgać po poziom SPF 50 lub 50+.
Filtry chemiczne i fizyczne
Filtry przeciwsłoneczne dzielą się na chemiczne i fizyczne (mineralne). Pierwsze wprowadzono na rynek już w 1928 roku i do dziś pozostają podstawą wielu kremów z SPF. Filtry chemiczne, takie jak PABA, awobenzon, homosalat czy sulisobenzon, pochłaniają energię promieniowania UV i zamieniają ją w ciepło, dzięki czemu mniej promieni dociera do komórek skóry.
Filtry fizyczne oparte są najczęściej na tlenku tytanu i tlenku cynku. Tworzą na skórze warstwę odbijającą lub rozpraszającą promieniowanie z szerokiego zakresu fal. W wersji mikronizowanej nadają się do produktów oznaczanych jako „total” i są idealne dla niemowląt, małych dzieci, skóry wrażliwej i alergicznej. Wiele nowoczesnych kremów przeciwsłonecznych łączy filtry chemiczne i fizyczne, co daje stabilną i szeroką ochronę.
Jak stosować krem z filtrem?
Dobrze dobrany filtr nie zadziała, jeśli nałożysz go za mało lub za rzadko. Standardowo zaleca się aplikację 2 mg kremu na 1 cm² skóry. Na twarz to około 0,75 g, a na twarz i szyję minimum 1,2 g produktu. W praktyce oznacza to dość grubą warstwę, dlatego lepiej nałożyć dwie cieńsze niż jedną zbyt skąpą.
Krem z SPF nakładaj co najmniej 20 minut przed wyjściem z domu i reaplikuj co 2 godziny w ciągu dnia, a także po kąpieli w morzu, basenie lub po intensywnym spoceniu się. Z ochrony 50+ powinny korzystać szczególnie dzieci, osoby z jasną karnacją, pacjenci po zabiegach estetycznych, osoby z historią czerniaka w rodzinie, osoby ze skłonnością do przebarwień oraz przyjmujące leki światłouczulające.
Ciągła, codzienna ochrona SPF opóźnia photoaging skuteczniej niż jakikolwiek przeciwzmarszczkowy krem bez filtra.
Jak jeszcze chronić skórę przed słońcem?
Same filtry to nie wszystko. Istnieje kilka prostych nawyków, które wzmacniają działanie kremu i zmniejszają dawkę promieniowania, jaką przyjmuje Twoja skóra:
- unikaj ostrego słońca w godzinach 11:00–15:00,
- szukaj cienia i noś kapelusz lub czapkę z daszkiem,
- chroń usta, uszy i dłonie balsamem lub kremem z SPF,
- noś okulary przeciwsłoneczne z filtrem UV,
- zakładaj lekką, ale zakrywającą odzież, np. koszule z długim rękawem z przewiewnych tkanin.
Jak oczyszczać i nawilżać skórę latem?
Wysoka temperatura, pot, filtry, kurz i makijaż to mieszanka, która łatwo zatyka pory i podrażnia skórę. Staranne, ale delikatne oczyszczanie oraz systematyczne nawilżanie to drugi filar letniej pielęgnacji – tuż obok fotoprotekcji.
Latem skóra częściej produkuje sebum, ale jednocześnie traci więcej wody przez uszkodzoną barierę hydrolipidową. W efekcie może być jednocześnie przetłuszczona na powierzchni i odwodniona w głębszych warstwach, dlatego potrzebuje rozsądnie dobranych, lekkich formuł.
Dwuetapowe oczyszczanie twarzy
Wieczorem świetnie sprawdza się oczyszczanie dwuetapowe. W pierwszym kroku użyj olejku do demakijażu lub balsamu oczyszczającego. Tłuszcz skutecznie rozpuszcza filtry, sebum i makijaż, a dodatek emulgatora sprawia, że w kontakcie z wodą zamienia się w mleczko, które łatwo zmyć.
W drugim kroku sięgnij po łagodny żel, piankę albo emulsję myjącą na bazie wody. Takie połączenie pozwala dokładnie oczyścić skórę bez naruszania bariery ochronnej. Rano wystarczy delikatniejsze mycie lekką pianką, mleczkiem lub łagodnym olejkiem, żeby usunąć pot i sebum z nocy i przygotować skórę na krem z filtrem.
Tonizacja, hydrolaty i mgiełki
Po umyciu twarzy warto sięgnąć po tonik lub hydrolat, które przywracają prawidłowe pH skóry i zapewniają lekki zastrzyk nawilżenia. Latem takie produkty działają też jak szybkie odświeżenie w ciągu dnia, zwłaszcza w klimatyzowanych pomieszczeniach lub podczas podróży.
Dobrze spisują się toniki bez alkoholu, na bazie aloesu lub gliceryny, a także hydrolaty: różany, rumiankowy, lawendowy, malinowy, jaśminowy czy z zielonej herbaty. Możesz przelewać je do butelki z atomizerem i używać jako mgiełki nawilżającej na twarz, ciało i włosy.
Nawilżenie skóry od środka i z zewnątrz
Promieniowanie UV zaburza barierę naskórkową i nasila utrata wody z naskórka. Do tego klimatyzacja wysusza powietrze i skórę jeszcze bardziej. Dlatego nawilżanie powinno działać na dwóch poziomach: kosmetycznym i ogólnoustrojowym.
Po pierwsze, sięgaj po lekkie kremy, żele i sera z kwasem hialuronowym, d-pantenolem, trehalozą, beta-glukanem czy ceramidami. Po drugie, pij 1,5–2 litry wody dziennie, żeby zapewnić skórze możliwość nawadniania od środka. Na ciało w upały bardzo dobrze działają beztłuszczowe żele i sera z aloesem, hydrolatami, biofermentem z alg morskich czy bambusa.
Dobrze nawodniona skóra lepiej znosi słońce, wiatr i klimatyzację oraz szybciej regeneruje się po ekspozycji na UVB i UVA.
Jak regenerować i łagodzić skórę po słońcu?
Nawet przy wzorowej ochronie filtrami czasem pojawia się rumień posłoneczny, uczucie ściągnięcia czy delikatne podrażnienie. Dzieje się tak szczególnie u osób z fototypem I i II, czyli bardzo jasną skórą, piegami i blond włosami, ale także u cer oliwkowych przy długiej ekspozycji.
Gdy skóra jest przegrzana, zacznij od krótkiego, chłodnego (nie lodowatego) prysznica lub okładów z chłodnej wody. Potem sięgnij po produkty z d-pantenolem, który stymuluje podziały komórek naskórka, przyspiesza gojenie i wzmacnia barierę lipidową, oraz z alantoiną o działaniu łagodzącym i zmiękczającym.
Kosmetyki łagodzące po opalaniu
Kosmetyki po słońcu powinny mieć lekką konsystencję, łatwo się rozprowadzać i szybko wchłaniać, żeby nie trzeba było mocno pocierać podrażnionej skóry. Świetnie działają wodne żele i sera do ciała na bazie aloesu, hydrolatów i ekstraktów roślinnych.
Na wieczór warto sięgnąć po bogatsze formuły: masełka i balsamy z masłem shea, olejami roślinnymi i skwalanem. Zawarte w nich kwasy tłuszczowe i ceramidy odbudowują płaszcz lipidowy, wygładzają i zmniejszają uczucie szorstkości. Masło shea można stosować także punktowo na podrażnione miejsca, usta i okolice oczu.
Mgiełki i hydrolaty na podrażnienia
Na wakacjach dobrze mieć przy sobie prostą mgiełkę na bazie hydrolatów. Hydrolat z mięty, neroli, ogórka, czarnej porzeczki czy bambusa delikatnie chłodzi, nawilża i redukuje dyskomfort po całym dniu na słońcu. Wystarczy przelać hydrolat do atomizera i spryskiwać skórę kilka razy w ciągu dnia.
Do mgiełek można dodać niewielką ilość ekstraktów roślinnych czy gliceryny. Z olejkami eterycznymi lepiej uważać, bo wiele z nich wywołuje fotoalergie. Bezpieczniej zostawić je do wieczornych rytuałów, kiedy skóra nie jest już wystawiona na światło słoneczne.
Jakie kosmetyki wybierać latem, a z których zrezygnować?
W sezonie letnim najlepiej sprawdzają się lekkie, wodniste formuły. Żele, emulsje, esencje i kremy o żelowej konsystencji szybko się wchłaniają, nie obciążają skóry i pozwalają jej „oddychać”. Tłuste, ciężkie kremy w porannej pielęgnacji łatwo zapychają pory, nasilają pocenie i sprzyjają wysypowi niedoskonałości.
Warto też na chwilę odpuścić intensywne kuracje złuszczające i silne stężenia retinolu. Pod wpływem promieni UV skóra staje się bardziej wrażliwa, a agresywne składniki aktywne mogą wywołać podrażnienia i przebarwienia. Większość takich kuracji lepiej zaplanować na jesień i zimę.
Lekki makijaż na lato
Wysoka temperatura nie sprzyja ciężkim podkładom i wielu warstwom kosmetyków. Latem dobrze sprawdzają się kremy BB z filtrem, które łączą funkcję nawilżania, wyrównania kolorytu i ochrony przeciwsłonecznej. Dają naturalny efekt i nie tworzą maski.
Dla osób z cerą skłonną do niedoskonałości znakomitą opcją są kosmetyki mineralne. Są lekkie, niekomedogenne, nie przyspieszają produkcji sebum, a przy tym wzmacniają ochronę przed UV. Można je dokładać w ciągu dnia, co ułatwia odświeżanie makijażu podczas upałów.
Produkty wielozadaniowe w wakacyjnej kosmetyczce
Podczas wyjazdów liczy się miejsce w walizce, więc dobrym pomysłem są kosmetyki wielofunkcyjne. Kwas hialuronowy w serum możesz stosować i na twarz, i na włosy. Olej jojoba sprawdzi się jako składnik serum, olejek do demakijażu, odżywka do końcówek czy balsam do ciała.
Masło shea działa jak uniwersalny ratunek: na przesuszone łydki po plaży, spierzchnięte dłonie, popękane usta czy suche skórki wokół paznokci. Z kolei hydrolaty mogą zastąpić tonik do twarzy, mgiełkę do ciała oraz płukankę do włosów po kąpieli w morzu.
- serum z kwasem hialuronowym – do twarzy i końcówek włosów,
- olej jojoba – do demakijażu, ciała i zabiegu olejowania włosów,
- masło shea – jako balsam, krem pod oczy i odżywka do paznokci,
- hydrolat miętowy lub ogórkowy – jako tonik i mgiełka chłodząca.
Nawet prosta pielęgnacja oparta na SPF, oczyszczaniu, nawilżaniu i regeneracji wystarczy, by skóra latem pozostała gładka, elastyczna i jasna bez plam pigmentacyjnych.
